დღეს ჩვენ უნდა ვისაუბროთ ფეხბურთელზე, რომელიც ფეხბურთის დაარსებიდან დღიდან დღემდე, ერთ-ერთ ყველაზე ესთეტიურ და სტაბილურ მარცხენა მცველად ითვლება.  თუ გიყვარს ბრაზილიელი და მისი კარიერა, გამოგვყევი...

მარსელოს ისტორია რიო-დე-ჟანეიროს ქუჩებში, „ფლუმინენსეს“ აკადემიაში დაიწყო. ბრაზილიელი ბიჭუნა, რომელიც თავიდან ფუტსალით იყო გატაცებული, მალევე იქცა ქვეყნის ერთ-ერთ ყველაზე იმედისმომცემ ტალანტად. მისი ბურთთან მოპყრობის მანერა, პლასტიკა და სილაღე თავიდანვე მიანიშნებდა, რომ ის არ იქნებოდა სტანდარტული განაპირა მცველი. 2007 წლის იანვარში, როდესაც 18 წლის მარსელო სანტიაგო ბერნაბეუზე გამოჩნდა, ცოტას თუ სჯეროდა, რომ ის კლუბის ისტორიას შეცვლიდა.

მისი მადრიდული კარიერის დასაწყისი უდიდესი ფსიქოლოგიური წნეხის ქვეშ წარიმართა. მარსელოს წინაშე იდგა თითქმის შეუძლებელი მისია - შეეცვალა რობერტო კარლოსი, ადამიანი-ლეგენდა, რომელმაც ათწლეულის განმავლობაში მარცხენა ფლანგი საკუთარ საკუთრებად აქცია. ახალგაზრდა ბრაზილიელს არამხოლოდ კარლოსის ჩრდილიდან გამოსვლა, არამედ იმ ეჭვების გაქარწყლებაც უწევდა, რომლებიც მისი ფიზიკური მონაცემებისა და გამოუცდელობის გამო არსებობდა.

თავდაპირველად, მარსელოს მთავარ პრობლემას დაცვითი ფუნქციები წარმოადგენდა. მისი ბუნებრივი ინსტიქტი შეტევისკენ იყო მიმართული, რაც ხშირად ტოვებდა თავისუფალ ზონებს უკანა ხაზზე. ბევრი ექსპერტი მიიჩნევდა, რომ ის უფრო გარემარბი იყო, ვიდრე მცველი. სწორედ აქ გამოჩნდა ჟოზე მოურინიოს როლი. „განსაკუთრებულმა“ მარსელოს დისციპლინა და ტაქტიკური სიმწიფე შესძინა. მოურინიომ ასწავლა მას, როგორ ყოფილიყო აგრესიული დაცვაში ისე, რომ შეტევითი პოტენციალი არ დაეკარგა.

კონკურენცია მარსელოს კარიერის განუყოფელი ნაწილი იყო. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ფაბიო კოენტრაუს პერიოდი. პორტუგალიელი მცველი, რომელიც დაცვაში უფრო საიმედოდ ითვლებოდა, პრინციპულ მატჩებში ხშირად ხვდებოდა ძირითად შემადგენლობაში. თუმცა, მარსელომ ეს გამოწვევაც მიიღო. მან ისწავლა მოთმინება და დაამტკიცა, რომ კრიტიკულ მომენტებში მისი კრეატივი გუნდისთვის უფრო ფასეული იყო, ვიდრე ნებისმიერი „მშრალი“ დაცვითი თამაში.

მარსელოს ტექნიკა სცდებოდა მცველის სტანდარტებს. მისი პირველი შეხება ბურთთან ხშირად უფრო დახვეწილი იყო, ვიდრე ბევრი ცენტრალური ნახევარმცველის. ის ბურთს ისეთი სიმსუბუქით იმორჩილებდა, თითქოს ის მისი სხეულის გაგრძელება ყოფილიყო. სისწრაფესთან ერთად, ეს ტექნიკური არსენალი  საშუალებას აძლევდა, ურთულესი მდგომარეობიდანაც კი გამოსულიყო გამარჯვებული.

მისი სინთეზი მესუთ იოზილთან „რეალის“ შეტევებს ელეგანტურობას მატებდა. ორივე ფეხბურთელი ერთი შეხებით თამაშის ოსტატი იყო, რაც კომბინაციურ ფეხბურთს იდეალურს ხდიდა. თუმცა, ყველაზე გამორჩეული მაინც კრიშტიანო რონალდუსთან ტანდემი აღმოჩნდა. მარსელო და რონალდუ მოედანზე ერთმანეთს თვალდახუჭული პოულობდნენ. ბრაზილიელის მიერ შექმნილი სივრცეები და ზუსტი ჩაწოდებები პორტუგალიელი გოლეადორისთვის საუკეთესო საჩუქარი იყო.

არანაკლებ მნიშვნელოვანი გახლდათ მისი კავშირი კარიმ ბენზემასთან. მარსელოს უნივერსალობა საშუალებას აძლევდა, ხშირად შეწეულიყო ცენტრისკენ და „ათიანივით“ ემართა თამაში. ის არ იყო უბრალოდ ფლანგის მცველი, რომელიც ხაზზე დარბოდა, ის იყო თამაშის ორგანიზატორი, რომელიც შეტევის ნებისმიერ ფაზაში აქტიურად მონაწილეობდა.

მარსელომ მადრიდში მთელი ეპოქა შექმნა. ის გახდა კლუბის სიმბოლო, კაპიტანი და ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი ფეხბურთელი „რეალის“ ისტორიაში. მისი ანალოგი თანამედროვე ფეხბურთში პრაქტიკულად არ არსებობს. მსოფლიო ასპარეზზე ბევრია სწრაფი ან ტექნიკური მცველი, მაგრამ არავინ ფლობს იმავე სტილს, სადაც ბავშვური ხალისი და პროფესიონალური სიმკაცრე ასე ჰარმონიულად არის შერწყმული.

სამხრეთ-ამერიკელის  დრიბლინგი იყო რაღაც მისტიკური და ალოგიკური განაპირა მცველისთვის. მისი საფირმო მოძრაობები და სხეულის ფინტები მეტოქეებს ხშირად უმწეო მდგომარეობაში ტოვებდა. წარმოუდგენელი გახლდათ იმის ნახვა, თუ როგორ იწყებდა ბრაზილიელი კონტრშეტევას საკუთარი საჯარიმოს მისადგომებიდან, სადაც ერთი-ერთზე მოტყუება მისთვის მხოლოდ დასაწყისი იყო. ის არ ეძებდა მარტივ გზებს,  მარსელო პირდაპირ მიდიოდა საფრთხეზე, რათა თამაში გაეხსნა.

ხშირად გვინახავს ეპიზოდები, როდესაც ვიეირა 3-4 მეტოქეს ისე უვლიდა გვერდს, თითქოს ისინი სტატიკური ფიგურები ყოფილიყვნენ. მისი უნარი, ვიწრო სივრცეში ბურთის შენარჩუნებითა და მოულოდნელი მანევრით „გაესუფთავებინა“ ზონები თანაგუნდელებისთვის, „რეალის“ ტაქტიკის მთავარ საყრდენს წარმოადგენდა. ამ დროს ის არამხოლოდ მეტოქის დაცვას შლიდა, არამედ პარტნიორებს აძლევდა დროსა და სივრცეს, რათა იდეალური პოზიციები დაეკავებინათ საგოლე შეტევის დასასრულებლად.

ეს იყო ფეხბურთელი, რომელსაც შეეძლო ერთი მოძრაობით შეეცვალა მატჩის დინამიკა. როდესაც თამაში ჩიხში შედიოდა, სწორედ მარსელოს ინდივიდუალური ოსტატობა ხდებოდა ის გადამწყვეტი ფაქტორი, რომელიც მეტოქის მძიმე დაცვას ბზარებს აჩენდა. მისი თამაში იყო თავისუფლებისა და ფანტაზიის ნაზავი, რაც მას თანამედროვე ფეხბურთის ისტორიაში ხელშეუხებელ ფიგურად აქცევს. მცველად, რომელიც მოედანზე ყველაფერს აკეთებდა, გარდა იმისა, რასაც მისგან მოითხოვდნენ.

მისი ხასიათი „რეალის“ გასახდელის ხერხემალი იყო. მარსელო ყოველთვის ასხივებდა პოზიტივს, რაც გუნდს მძიმე წუთებში ეხმარებოდა. მისი ღიმილი და ცნობილი აღნიშვნები გულშემატკივრებისთვის კლუბთან ემოციური კავშირის სიმბოლოდ იქცა. მიუხედავად არაერთი ტრავმისა, მისი ფიზიკური მდგრადობა და მებრძოლი სული  ყოველთვის მოედანზე აბრუნებდა.

საოცარია ის ფაქტი, თუ როგორ გარდაიქმნა მარსელო წლების განმავლობაში.ჟოზეს პერიოდში მიღებულმა დისციპლინამ და ანჩელოტის თუ ზიდანის დროს მიცემულმა თავისუფლებამ ის სრულყოფილ მოთამაშედ აქცია. ის იყო „ბლანკოსის“ შეტევების ფარული ძრავა, რომელიც მეტოქეს მუდმივ შიშში ამყოფებდა.

მარსელოს კარიერის ერთ-ერთი ყველაზე ემოციური და გადამწყვეტი მომენტი 2014 წლის ჩემპიონთა ლიგის ფინალს, „ლა დესიმას“ უკავშირდება. მიუხედავად იმისა, რომ თამაში სათადარიგო სკამიდან დაიწყო, მისმა შემოსვლამ „ატლეტიკოს“ წინააღმდეგ სრულიად შეცვალა მატჩის სურათი. დამატებით დროში, როდესაც ფეხბურთელები ძალებისგან იყვნენ დაცლილნი, მარსელომ მოედნის ცენტრიდან წამოიწყო რეიდი, რამდენიმე მცველი ჩამოიშორა და გაიტანა გოლი, რომელმაც საბოლოოდ გატეხა მეტოქე. ეს იყო კლასიკური ვიეირა -  ენერგიული, დაუღალავი და საჭირო დროს საჭირო ადგილას მყოფი.

არანაკლებ შთამბეჭდავი იყო მისი პერფორმანსი 2017 წელს, მიუნხენის „ბაიერნის“ წინააღმდეგ ჩემპიონთა ლიგის მეოთხედფინალში. იმ საღამოს მარსელომ ნამდვილი მასტერკლასი ჩაატარა.  ის ერთდროულად იყო მცველიც, ნახევარმცველიც და ფორვარდიც. ყველას გვახსოვს სამხრეთ-ამერიკელის  გენიალური გარღვევა დამატებით დროში, როდესაც მან პრაქტიკულად მთელი „ბაიერნის“ დაცვა გააბითურა და კრიშტიანო რონალდუს ცარიელ კარში გაატანინა. იმ მატჩში ვიეირამ დაამტკიცა, რომ მსოფლიოში საუკეთესო მარცხენა მცველი იყო და მისი შეჩერება უმაღლესი დონის გუნდებისთვისაც კი შეუძლებელ მისიას წარმოადგენდა.

ლა ლიგის ფარგლებში, მარსელოს გენიალურობა ხშირად „ელ კლასიკოებში“ ვლინდებოდა. 2017 წლის აპრილის დაპირისპირებაში, მიუხედავად „რეალის“ მარცხისა, ბრაზილიელმა საოცარი თამაში აჩვენა. სწორედ მისმა აქტიურობამ და დაუღალავმა ქმედებებმა შექმნა უამრავი მომენტი, ხოლო მისმა საგოლე პასმა  მატჩის მიწურულს სტადიონი ფეხზე დააყენა. მარსელო იყო ფეხბურთელი, რომელსაც შეეძლო „ბარსელონას“ დაცვის ხაზი მხოლოდ თავისი პოზიციონირებით აერია, რადგან არავინ იცოდა, საიდან გამოჩნდებოდა ის მომდევნო წამს.

შეუძლებელია არ გავიხსენოთ 2018 წლის ფინალი „ლივერპულის“ წინააღმდეგ კიევში. მარსელომ იმ მატჩში ორი საგოლე გადაცემა მიითვალა, მათ შორის ერთი გარეთ ბეილის ისტორიულ მაკრატელა დარტყმაზე. ეს შეხვედრა იყო გვირგვინი მისი ევროპული დომინაციის. ის ფლანგზე სრულად აკონტროლებდა სიტუაციას და ამტკიცებდა, რომ დიდ თამაშებში მისი ფაქტორი გადამწყვეტი იყო. ეს მატჩები მხოლოდ მცირე ნაწილია იმ მემკვიდრეობისა, რომელიც ბრაზილიელმა  დატოვა და რომელიც ყოველთვის შეახსენებს გულშემატკივარს, თუ რას ნიშნავს იყო სამეფო კლუბის ნამდვილი ნომერი 12.

მარსელოსა და ბრაზილიის ნაკრების ურთიერთობა ყოველთვის წინააღმდეგობრივი და გარკვეულწილად დრამატული იყო. მიუხედავად იმისა, რომ საკლუბო დონეზე ის ყველა დროის საუკეთესო მარცხენა მცველად ჩამოყალიბდა, „სელესაოში“ მისი გზა მარტივი არ ყოფილა. ხშირად ის ნაკრების მიღმა რჩებოდა სხვადასხვა მწვრთნელის ტაქტიკური ხედვის გამო. ზოგს მისი გადამეტებული შეტევითი სტილი აშინებდა, ზოგი კი უპირატესობას უფრო სტაბილურ და დაცვაზე ორიენტირებულ ფეხბურთელებს ანიჭებდა. მის მთავარ კონკურენტად ნაკრებში ფილიპე ლუისი ითვლებოდა, რომელიც თავისი საიმედოობით ხშირად აიძულებდა მწვრთნელებს, მარსელო სათადარიგო სკამზე დაეტოვებინათ.

სამწუხარო რეალობაა, რომ მადრიდის „რეალის“ ლეგენდამ ეროვნულ გუნდთან ერთად რაიმე მნიშვნელოვანი ტიტულის მოპოვება ვერ შეძლო, თუ არ ჩავთვლით 2013 წლის კონფედერაციის თასს. 2014 წლის საშინაო მსოფლიო ჩემპიონატის ფიასკო და შემდეგ წლებში ნაადრევი გამოთიშვები ტურნირებიდან მის სანაკრებო კარიერას სევდიან ელფერს სძენს. მარსელომ, რომელმაც ევროპული ფეხბურთი დაიპყრო, ვერ მოახერხა ბრაზილიისთვის ისეთივე ეპოქალური დიდების მოტანა, როგორიც მისმა წინამორბედმა რობერტო კარლოსმა შეძლო. ეს დაუკმაყოფილებლობის გრძნობა დღემდე რჩება ბრაზილიელი ქომაგების გულებში, რადგან ასეთი ტალანტის მქონე ფეხბურთელი ნამდვილად იმსახურებდა ოქროს მედალს სამშობლოს სახელით.

მისი წასვლით „რეალმა“ დაკარგა არამხოლოდ ფეხბურთელი, არამედ ფილოსოფია. დღეს, როდესაც ფეხბურთი უფრო ათლეტური და სქემატური ხდება, მარსელოსნაირი „არტისტები“ იშვიათობაა. ის ამტკიცებდა, რომ დაცვაში თამაშიც შეიძლება იყოს სანახაობრივი და რომ მარცხენა მცველს შეუძლია მატჩის ბედის გადაწყვეტა არამხოლოდ ჩაჭრით, არამედ გენიალური პასით ან დრიბლინგით.

მარსელოს მემკვიდრეობა სანტიაგო ბერნაბეუზე სამუდამოდ დარჩება. ყოველი ახალი მარცხენა მცველი მადრიდში ყოველთვის მას შეედარება, თუმცა მისი სტილის კოპირება შეუძლებელია. ის იყო ბოლო „ესთეტი“ დაცვის ხაზში, რომელმაც ფეხბურთი გართობად და ხელოვნებად აღიქვა.

ფლორენტინო პერესმა მარსელოს გაცილება დიდ ღონისძიებად აქცია, რაც სრულიად შეეფერებოდა იმ მასშტაბის ლეგენდას, რომელიც 15 წლის განმავლობაში „თეთრებს“ ემსახურებოდა. დარბაზში გამოფენილი იყო 25 ტიტული.  საკლუბო დონეზე მოგებული ყველა თასი, რაც მარსელოს რეკორდულ მაჩვენებელსა და მის დაუჯერებელ მიღწევებზე მეტყველებდა. ღონისძიებას მსოფლიო ფეხბურთის ვარსკვლავები, თანაგუნდელები და კლუბის ხელმძღვანელობა ესწრებოდა, რათა კიდევ ერთხელ დაედასტურებინათ, რომ მადრიდიდან მიდიოდა არა უბრალოდ ფეხბურთელი, არამედ ეპოქალური მნიშვნელობის მქონე პიროვნება, რომელმაც მარცხენა ფლანგის გაგება სამუდამოდ შეცვალა.

ყველაზე მძაფრი მომენტი კი მაშინ დადგა, როდესაც მარსელო გამოსამშვიდობებელი სიტყვით წარსდგა. ბრაზილიელმა, რომელიც ყოველთვის მხიარულებითა და პოზიტივით გამოირჩეოდა, ცრემლები ვერ შეიკავა, რამაც დამსწრე საზოგადოებაზე უდიდესი შთაბეჭდილება მოახდინა. ეს იყო გულწრფელი ემოცია ადამიანის, რომლისთვისაც „ბლანკოსი“ მხოლოდ სამსახური კი არა, მთელი ცხოვრება და სახლი გახდა. მისი ცრემლები იყო მადლიერების გამოხატულება იმ სიყვარულისთვის, რაც მადრიდისტებმა ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში აჩუქეს და იმავდროულად, ეს იყო დასასრული ულამაზესი ზღაპრის, რომელსაც საფეხბურთო სამყარო „მარსელოს ეპოქად“ იცნობს.

შესაძლოა გავიდეს კიდევ ათწლეული, თუმცა მსოფლიოში არ გამოჩნდეს იმ ტიპის განაპირა მცველი, როგორიც ვიეირა იყო. „რეალს“ კი 2007 წელს ნამდვილად გაუმართლა, ვინაიდან რობერტო კარლოსის ეპოქის დასასრულს მარსელოს კარიერის დასაწყისი მოყვა.

ბრაზილიური ჟინი, მადრიდული თავდადება და მსოფლიო კლასის ოსტატობა - ეს არის მარსელო. ფეხბურთელი, რომელმაც დაამტკიცა, რომ რობერტო კარლოსის შეცვლა შესაძლებელი ყოფილა, თუ შენს საქმეს ისეთივე სიყვარულით აკეთებ, როგორც ამას 15 წლის განმავლობაში მარსელო ვიეირა აკეთებდა .