ამ სტატიაში გავიხსენოთ ჟოზე მოურინიო და მისი ქმედებები მადრიდის „რეალში“, რამაც გუნდი სხვა სიმაღლეზე აიყვანა, თუმცა პორტუგალიელმა ჩემპიონთა ლიგის მოგება მაინც ვერ შეძლო. მიუხედავად დიდი კრიტიკისა, „განსაკუთრებულის“ ეპოქა მაინც ჩაიწერა ისტორიაში.

ჟოზე მოურინიოს მადრიდულ ეპოქას  ხშირად უწოდებენ „ქარიშხალს“, რომელმაც სამეფო კლუბის საძირკველი შეარყია და ის ხელახლა ააშენა. პორტუგალიელი სპეციალისტი მადრიდში მაშინ გამოჩნდა, როდესაც გუნდი ღრმა კრიზისში იყო - ზედიზედ ექვსი წელი ჩემპიონთა ლიგის 1/8 ფინალიდან გამოვარდნა „რეალის“ იმიჯს ანადგურებდა. ჟოზეს მოსვლა არ ყოფილა მხოლოდ ტაქტიკური ცვლილება, ეს იყო მენტალური რევოლუცია, რომელმაც ფეხბურთელებს დაუბრუნა რწმენა, რომ მათ ნებისმიერი გრანდის, მათ შორის იმ პერიოდის უძლეველი „ბარსელონას“ დამარცხება შეეძლოთ.

მოურინიომ „რეალს“ დაუმკვიდრა „გამარჯვებულის მენტალიტეტი“, რომელიც მანამდე თითქოს მივიწყებული იყო. მან გუნდი გარდაქმნა დაუნდობელ, სწრაფ და აგრესიულ მანქანად, რომელიც კონტრშეტევებზე მსოფლიოში საუკეთესოდ თამაშობდა. სწორედ მის ხელში ჩამოყალიბდა ის ბირთვი (რონალდუ, რამოსი, პეპე, ალონსო და სხვები), რომელმაც მოგვიანებით ზედიზედ სამჯერ მოიგო ჩემპიონთა ლიგა. ჟოზემ დაანგრია 1/8 ფინალის „წყევლა“ და ზედიზედ სამჯერ გაიყვანა გუნდი ნახევარფინალში, რითაც „რეალი“ ევროპული ფეხბურთის ელიტას დაუბრუნა.

ტაქტიკურად მოურინიოს „რეალი“ იყო ვერტიკალური ფეხბურთის ეტალონი. მისი 4-2-3-1 სქემა ორი საყრდენით (ხაბი ალონსო და ხედირა) უზრუნველყოფდა ბალანსს, ხოლო შემტევი ტრიო (რონალდუ, იგუაინი/ბენზემა, დი მარია) წარმოუდგენელ სისწრაფეს ავითარებდა. 2011-2012 წლების სეზონში „რეალმა“ ლა ლიგაში 100 ქულა და 121 გოლი დააგროვა, რაც იმ დროისთვის წარმოუდგენელი რეკორდი იყო. ეს გახლდათ ფეხბურთი, სადაც ყოველი წამი და ყოველი მოძრაობა მეტოქის დასასჯელად იყო გამიზნული.

მიუხედავად ამ პროგრესისა, არსებობდა უარყოფითი მხარეები, რამაც ჟოზეს ხელი შეუშალა ჩემპიონთა ლიგის ფინალში გასვლაში. მისი ზედმეტად ხისტი და ზოგჯერ კონფლიქტური ხასიათი გასახდელში დაძაბულობას ქმნიდა. „ბარსელონასთან“ მუდმივმა ომმა და მედიასთან დაპირისპირებამ ფეხბურთელები ემოციურად დაღალა. 2012 წელს „ბაიერნთან“ და 2013 წელს „დორტმუნდთან“ ნახევარფინალებში სწორედ ეს ემოციური გადაწვა და ტაქტიკური სიჯიუტე გახდა გადამწყვეტი ფაქტორი, რის გამოც გუნდმა ოქროს შანსი ხელიდან გაუშვა.

მოურინიოსა და ხოსეპ გვარდიოლას დაპირისპირება იყო არამხოლოდ ორი მწვრთნელის, არამედ ორი რადიკალურად განსხვავებული საფეხბურთო ფილოსოფიის შეჯახება, რომელმაც ლა ლიგა იმ პერიოდში მსოფლიოს ეპიცენტრად აქცია. მოურინიოს მოუხდა მუშაობა ისტორიაში ერთ-ერთი საუკეთესო „ბარსელონას“ წინააღმდეგ, რაც მის შედეგებს კიდევ უფრო მეტ წონას სძენს. რომ არა პეპის „ტიკი-ტაკა“, რომელიც პიკში იმყოფებოდა, ჟოზეს „ბლანკოსი“ სავარაუდოდ დაამყარებდა სრულ ჰეგემონიას ესპანეთში. მადრიდელები აფიქსირებდნენ ისეთ საოცარ მაჩვენებლებს, რომლებიც ნებისმიერ სხვა ეპოქაში გარანტირებულ ზედიზედ სამ ჩემპიონობას ნიშნავდა, თუმცა გვარდიოლას ფაქტორი მოურინიოსგან ყოველ მატჩში აბსოლუტურ მაქსიმუმს და ტაქტიკურ „ზეადამიანობას“ მოითხოვდა.

ეს იყო ეპოქა, სადაც 90 ქულაზე მეტის დაგროვებაც კი არ იყო ჩემპიონობის გარანტია, რაც ამ კონკურენციის არანორმალურობაზე მეტყველებს. მოურინიომ მოახერხა ის, რაც მანამდე შეუძლებელი ჩანდა - მან იპოვა ანტიდოტი გვარდიოლას მანქანის წინააღმდეგ და 2012 წლის „რეკორდული ლა ლიგით“ დაამტკიცა, რომ მისი ვერტიკალური ფეხბურთი ისეთივე ეფექტური იყო, როგორც კატალონიური დომინაცია. ჟოზეს რომ სხვა დროსა და სივრცეში ეხელმძღვანელა „რეალისთვის“, მისი ტიტულების რაოდენობა სავარაუდოდ გაორმაგდებოდა, თუმცა სწორედ გვარდიოლასთან ამ ექსტრემალურმა ბრძოლამ აიძულა პორტუგალიელი, შეექმნა ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მომაკვდინებელი კონტრშეტევაზე ორიენტირებული გუნდი, რომელმაც „ბლანკოსის“ თანამედროვე იდენტობა განსაზღვრა.

მოურინიოს ურთიერთობა ფეხბურთელებთან იყო ორპოლუსიანი - ან მასთან ერთად იყავი ომში, ან მისი მტერი ხდებოდი. მან შექმნა „ჯარისკაცების“ გუნდი, მაგრამ ამავე დროს გაუფუჭდა ურთიერთობა ისეთ სიმბოლოებთან, როგორიცაა იკერ კასილასი და სერხიო რამოსი. ეს შიდა დაპირისპირება „რეალის“ იდენტობას ეწინააღმდეგებოდა. ჟოზეს მიდგომა - „ჩვენ ყველას წინააღმდეგ“  თავიდან მუშაობდა, მაგრამ დროთა განმავლობაში გუნდის შიგნით კლანური დაყოფა გამოიწვია, რაც საბოლოოდ მისი წასვლის მიზეზიც გახდა.

ცალკე აღნიშვნის ღირსია რიკარდო კაკას შემთხვევა. მოურინიომ ვერ ან არ გამოიყენა ბრაზილიელი გენიოსის პოტენციალი რამდენიმე მიზეზის გამო. პირველ რიგში, კაკას ტრავმებმა მისი სისწრაფე და ფეთქებადობა დააზიანა, რაც ჟოზეს დინამიკურ სტილს არ შეესაბამებოდა. მოურინიოს სჭირდებოდა „მუშა“ ნახევარმცველები, რომლებიც დაცვაშიც იხარჯებოდნენ, კაკა კი კლასიკური „ათიანი“ იყო, რომელიც თავისუფლებას ითხოვდა. გარდა ამისა, მესუთ იოზილის პროგრესმა კაკა საბოლოოდ სათადარიგოთა სკამზე დასვა.

არგუმენტირებულად, კაკასა და მოურინიოს ტაქტიკური შეუსაბამობა იმაში მდგომარეობდა, რომ ჟოზე უპირატესობას ანიჭებდა მოთამაშეებს, რომლებიც ფიზიკურ ორთაბრძოლებში არ იხევდნენ უკან. კაკა, თავისი ელეგანტურობითა და „სუფთა“ თამაშით, ვერ ჯდებოდა იმ აგრესიულ პრესინგსა და სწრაფ გადასვლებში, რასაც პორტუგალიელი ითხოვდა. ჟოზესთვის დისციპლინა უფრო მაღლა იდგა, ვიდრე ინდივიდუალური გენიალურობა, რამაც კაკას მადრიდული კარიერა ჩრდილში მოაქცია.

ჟოზეს ეპოქა დასრულდა ტიტულების ისეთი რაოდენობით, რომელიც შესაძლოა არ შეესაბამებოდა გაწეულ შრომას, მაგრამ მან დატოვა ფუნდამენტი. მისი „რეალი“ იყო გუნდი, რომელსაც ყველასთან შეეძლო გამარჯვება. მან ასწავლა ფეხბურთელებს, რომ „ბარსელონა“ არ არის დაუმარცხებელი და რომ სამეფო კლუბს ისევ შეუძლია იყოს ევროპის მმართველი. მოურინიომ მოამზადა ნიადაგი ანჩელოტისა და ზიდანისთვის, რომლებმაც მოგვიანებით ჟოზეს მიერ აშენებული „მონსტრით“ ევროპა დაიპყრეს.

დასკვნის სახით, ჟოზე მოურინიო იყო ის მწვრთნელი, რომელიც „რეალს“ იმ მომენტში სჭირდებოდა სტაგნაციიდან გამოსასვლელად. მისი წასვლა იყო ლოგიკური, რადგან მისი მეთოდები მესამე სეზონში დაპირისპირებებს იწვევდა, თუმცა მისი მემკვიდრეობა დღემდე იგრძნობა მადრიდული გრანდის დღევანდელობაშიც კი.  „განსაკუთრებულმა“  გუნდს დაუბრუნა ამბიცია, რამაც „რეალი“ კვლავ მსოფლიოს ნომერ პირველ კლუბად აქცია.